Πυρετώδεις διαβουλεύσεις διεξάγονται τις τελευταίες ημέρες, ανάμεσα στους φορείς που έχουν εμπλακεί στην υπόθεση των swaps της ΔΕΗ, καθώς η Κομισιόν δεν έδωσε το πράσινο φως στην πρόταση που είχε υποβάλλει η ελληνική κυβέρνηση.
Ειδικότερα, στη διαδικασία διαμόρφωσης της τελικής πρότασης που θα υποβάλλει η χώρα μας στην Κομισιόν, με τις απαιτούμενες ενέργειες για να «σπάσει» η αποκλειστική χρήση του λιγνίτη από τη ΔΕΗ και να αποκτήσουν και άλλοι «παίχτες» πρόσβαση στη λιγνιτική παραγωγή, βρίσκεται το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά την ολοκλήρωση του market test που πραγματοποίησε η Κομισιόν με βάση τις αρχικές προτάσεις για τα swaps. Η πρόταση προς την Κομισιόν, ως γνωστόν, θα πρέπει να έχει ισοδύναμο αποτέλεσμα με την πώληση του 40% των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ.
Μετά την ολοκλήρωση του market test, στο πλαίσιο του οποίου κατετέθη το αρχικό ενδιαφέρον, αλλά και προτάσεις, σχόλια και αιτήματα από 22 ελληνικές και ξένες ενεργειακές επιχειρήσεις, η Κομισιόν έχει ενημερώσει την ελληνική κυβέρνηση ότι η πρότασή της, έτσι όπως ετέθη, «δεν περπατάει» και συνεπώς πρέπει να υπάρξει εναλλακτική, διορθωτική πρόταση. Η ενημέρωση από την Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Κοινότητας δεν συνοδεύτηκε από σχετική επίσημη ανακοίνωση, ωστόσο, αποτέλεσε την αφετηρία μιας νέας άτυπης διαβούλευσης. Το πρώτο «ντοκουμέντο» της νέας αυτής φάσης ήταν το e mail της Διεύθυνσης Ανταγωνισμού που κατέγραφε και κωδικοποιούσε τα βασικά συμπεράσματα του market test και επισήμαινε την ανάγκη εναλλακτικής πρότασης. Στη συνέχεια, όπως λέει χαρακτηριστικά παράγοντας που είναι σε θέση να γνωρίζει, «έχουν πάρει φωτιά τα τηλέφωνα και τα κομπιούτερ, ενώ έχουν καταναλωθεί ώρες επαφών και συσκέψεων». Συγκεκριμένα, μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, τηλεφωνημάτων, επιτόπιων επισκέψεων και επαφών, εδώ και λίγες ημέρες «όλοι συνομιλούν με όλους», όπως βεβαιώνει ο ίδιος παράγοντας, που συμμετέχει στη διαδικασία. Ποιοι όλοι; Τα στελέχη της Κομισιόν, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου (και κυρίως ο γενικός γραμματέας κ. Μαθιουδάκης), η διοίκηση της ΔΕΗ, αλλά και οι ιδιώτες που έχουν ενδιαφέρον για το θέμα, είτε μέσω των συνδέσμων τους, είτε σε εταιρικό επίπεδο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τις επόμενες ημέρες το ΥΠΕΚΑ θα είναι έτοιμο να στείλει την τελική εναλλακτική του πρόταση στην Κομισιόν. Παρότι τα πράγματα μέχρι και σήμερα είναι ρευστά και δεν υπάρχει κάποια ρητή, γραπτή δέσμευση του υπουργείου (αυτό άλλωστε είναι κάτι που του καταλογίζουν οι ιδιώτες που συμμετέχουν στη διαβούλευση), η γενική τάση είναι να προσαρμοστεί η τελική πρόταση στις προτάσεις των εταιρειών που δείχνουν σοβαρό ενδιαφέρον για συμμετοχή στις ανταλλαγές ενέργειας. Στην εκτίμηση ότι αυτή είναι η τάση συμφωνούν οι περισσότεροι από τους εμπλεκόμενους με τους οποίους μίλησε το energypress.
Η κυβέρνηση δηλαδή φέρεται αποφασισμένη να υιοθετήσει τελικά εκείνο το μοντέλο που, στη βάση των swaps, θα είναι αποδεκτό και θα εξασφαλίσει τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων παιχτών.
Οι βασικές παρατηρήσεις των ενδιαφερόμενων φορέων και εταιρειών που καλείται να ικανοποιήσει και να συγκεράσει το ΥΠΕΚΑ, είναι σε γενικές γραμμές οι εξής:
Οι ξένοι
Οι ξένες εταιρείες (και κυρίως η Ιταλική EDISON και η τσεχική CEZ οι οποίες θεωρούνται πιο «θερμά» ενδιαφερόμενες) έχουν διατυπώσει σοβαρές αντιρρήσεις για το συγκεκριμένο μοντέλο «swaps», όπως είχε αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Κομισόν. Όπως λέγεται χαρακτηριστικά από την πλευρά των διεθνών ομίλων, «ενδιαφέρον θα υπήρχε μόνο αν επρόκειτο για ανταλλαγές ενέργειας από συγκεκριμένες μονάδες ώστε να μπορούμε να τις αξιολογήσουμε και να διαχειριστούμε κατά βούληση την λιγνιτική ενέργεια που θα αποκτήσουμε και όχι από ένα portfolio ενέργειας, που θυμίζει χρηματιστηριακό προϊόν και που αφορά περισσότερο σε εμπόρους, όχι σε παραγωγούς». Επίσης θέτουν «ποσοτικό» θέμα, υποστηρίζοντας ότι «αν πρόκειται να ανταλλαγούν για παράδειγμα 300 μόλις Μεγαβάτ, στην πραγματικότητα δεν αλλάζουμε τη δομή και λειτουργία της αγοράς».Οι εγχώριοι παραγωγοί
Από την άλλη, ενστάσεις, τόσο σε ότι αφορά το «μοντέλο», όσο βεβαίως και τη δική τους δυνατότητα συμμετοχής έχουν διατυπώσει και οι ιδιώτες ανεξάρτητοι παραγωγοί (ΕΛΠΕ, Μυτιληναίος, ΤΕΡΝΑ, ΕΛΑΚΤΩΡ κ.λπ.), μέσω του Συνδέσμου τους (ΕΣΑΗ). Οι ιδιώτες παραγωγοί έχουν ζητήσει μεταξύ άλλων να μην υπάρχει η προϋπόθεση της «φυσικής παρουσίας» μιας εταιρείας σε ξένη αγορά για να δικαιούται να συμμετάσχει στη διαδικασία των swaps, να είναι συνδεδεμένη με συγκεκριμένες μονάδες η ενέργεια που θα παραχωρηθεί από τη ΔΕΗ και - κυρίως - να δίνεται η δυνατότητα στην εταιρεία που θα λάβει την ενέργεια της ΔΕΗ να την διαχειριστεί κατά βούληση, να την εισαγάγει εκείνη στην Ημερήσια Αγορά κ.λπ. Ο ΕΣΑΗ φέρεται να έχει καταθέσει μία από τις πλέον συγκροτημένες προτάσεις, που χαρακτηρίζεται ως «μελέτη» για το χώρο.Οι προμηθευτές
Το δικό τους μερίδιο στη λιγνιτική παραγωγή της χώρας που θα οδεύσει, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, σε χέρια τρίτων πέραν της ΔΕΗ, διεκδικούν και οι προμηθευτές που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας και μάλιστα διατυπώνεται η άποψη να παραχωρηθεί κατ’ αναλογία του μεριδίου που κατέχει καθένας από αυτούς στη λιανική αγορά. Οι προμηθευτές αμφισβητούν και την ίδια τη διαδικασία του swap ως μέθοδο «πληρωμής» της λιγνιτικής ενέργειας, παρότι δηλώνουν έτοιμοι να συμμετάσχουν. Υποστηρίζουν μάλιστα ότι το να πάρουν οι ίδιοι φθηνή λιγνιτική ενέργεια από τη ΔΕΗ είναι ο μόνος τρόπος να εξασφαλιστεί ότι το όφελος θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές και η απελευθέρωση θα οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές ρεύματος.Τα προβλήματα
Το ΥΠΕΚΑ εμφανίζεται διατεθειμένο να ικανοποιήσει τα βασικά αιτήματα των εμπλεκομένων, ενώ εξετάζει και τις πρακτικές πλευρές των θεμάτων που ανακύπτουν, καθώς για παράδειγμα με τις σημερινές διατάξεις του Κώδικα λειτουργίας της αγοράς χονδρικής, απαγορεύεται η εταιρεία που θα αποκτήσει μια ποσότητα ενέργειας, να κάνει προσφορά στο ελληνικό pool.
